Odchudzać się czy nie? Problem otyłości w dzisiejszych czasach...

Odchudzać się czy nie?

Problem otyłości w dzisiejszych czasach...

Coraz większym problemem współczesnego świata czy też tzw. obecnej cywilizacji jest nadwaga i otyłość wśród ludzi. Otyłość jest to stan patologicznego zwiększenia ilości tkanki tłuszczowej. U mężczyzn  jest to powyżej 25% masy ciała zaś u kobiet powyżej 30%. W celu ustalenia ilości tłuszczu w ciele stosuje się bioelektryczną impedancję, z kolei stopień nadwagi określa się przy użyciu wskaźnika BMI (Body Mass Index). Otyłość występuje wówczas, gdy BMI znajduje się powyżej 30 kg/m2. W krajach tzw. Zachodu gołym okiem widać, że otyłość dotyka duże grupy społeczeństwa.

Bezpośrednim powodem tego stanu jest utrzymujący się przez dłuższy okres czasu dodatni bilans energetyczny. Oznacza to, że dostarcza się organizmowi więcej energii w postaci pożywienia aniżeli jest jego zapotrzebowanie. Wówczas organizm odkłada tę energię w postaci tkanki tłuszczowej.

Przyczyny powstawania otyłości mogą być złożone i nie zawsze można je wprost wyodrębnić. Powodem jej powstania są zarówno czynniki środowiskowe (które w większości przypadków są od nas zależne i możemy je zmodyfikować na naszą korzyść), jak i czynniki psychologiczne, genetyczne lub choroby i przyjmowane leki. Nie zawsze osoba otyła jest winna swojego stanu, bowiem nie zawsze mogła lub może nad tym zapanować (często zaś jest oceniana przez społeczeństwo dość negatywnie). Szacuje się, że około 25%-40%  przypadków otyłości spowodowane jest czynnikami genetycznymi. W związku z tym dziecko otyłych rodziców w 80% przypadków może być również otyłe (zaś dziecko rodziców szczupłych zaledwie w 7% może być otyłe).

Przyczyny psychologiczne są także ważnym powodem występowania otyłości. Mogą mieć swoje źródło w karmieniu przez matkę w okresie noworodkowym, niemowlęcym i szkolnym, ale także w późniejszym okresie już w życiu dorosłym.

Powodem otyłości mogą być także choroby lub upośledzenia w działaniu poszczególnych gruczołów endokrynnych (najczęściej jest to upośledzona funkcja tarczycy, zaburzenia wydzielania hormonów przysadki, nadnerczy, jajników czy trzustki), jak również niektóre przyjmowane leki.

Obecnie czynniki środowiskowe mają bardzo duże znaczenie w rozprzestrzenianiu się otyłości. Przybiera ona już rozmiary epidemii. Przetworzone produkty i gotowe jedzenie, z wieloma dodatkami chemicznymi i dodawanymi prawie do każdej potrawy solą i cukrem sprawia, że społeczeństwo tyje w zastraszającym tempie. Brak nawyku uprawiania sportu, siedzenie przed telewizorem i komputerem, a do tego spożywanie potraw szybkich niewymagających żadnego wysiłku w ich przygotowaniu sprawia, że organizm nie przetwarza odpowiednio dostarczanych mu składników. Oprócz tego, że nie przetwarza to jeszcze zasypywany jest chemią, do której nie przywykł.  Obecnie żywność tzw. gotowa do spożycia w swoim składzie ma wiele syntetycznych, chemicznych dodatków, jest wysokokaloryczna. Pomijam już fakt, że sama hodowla zwierząt czy roślin odbywa się z udziałem antybiotyków, nawozów i innej chemii. To wszystko spożywa człowiek.

Otyłość może stać się przyczyną wielu chorób i schorzeń. Zaliczyć tu można: cukrzycę typu 2 (wykazano, że aż w 94% przypadków jest ona następstwem otyłości), choroby sercowo-naczyniowe, nadciśnienie tętnicze, rozwój miażdżycy (wzrost poziomu trój glicerydów), zaburzenie krzepliwości krwi, kamicę pęcherzyka żółciowego, zespół bezdechu sennego, zwyrodnienie stawów, oraz nowotwory spowodowane przez nadwagę (rak macicy, jelita grubego). Do tego można zaliczyć powikłania okołoporodowe, operacyjne i pooperacyjne.

Aby zapoczątkować pozytywną zmianę, wesprzeć organizm lub uniknąć chorób wynikających z otyłości, powinno się zredukować masę ciała. Wiadomo, że ubytek masy sprzyja cofaniu się chorób, które towarzyszą otyłości. U osób z cukrzycą typu 2 ubytek masy ciała o 5% ułatwia kontrolę tej choroby, natomiast przy redukcji masy ciała o 10%-20% zauważa się konieczność zmiany farmakologicznego leczenia cukrzycy lub bywa nawet, że odstępuje się od niego. Ubytek masy ciała o 5%-10% poprawia stan zdrowia, prowadzi to do poprawy funkcji metabolicznych, ale także ustępują dolegliwości bólowe związane z obciążeniem stawów i kośćca, obniża się ryzyko śmierci z powodu chorób układu krążenia, a także nowotworów wywołanych otyłością.

Należy jednak pamiętać, że redukcja masy ciała nie może odbywać się w sposób bezmyślny, nieracjonalny, pochopny i skrócony w czasie do granic absurdu. Odchudzać się należy z rozmysłem i powoli, dostarczając przy tym organizmowi wszystkich składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Dieta redukcyjna (niskokaloryczna) powinna dostarczać mniej kalorii niż wynosi zapotrzebowanie organizmu, ale składać się z 4 lub 5 posiłków, a przerwa między nimi nie powinna być krótsze jiż 3 godziny). Dieta taka powinna być tak ustawiona, by była odpowiednia do długotrwałego stosowania i była łatwa w stosowaniu w domu i poza domem (dostosowana do trybu życia osoby odchudzającej się). Podczas stosowania takiej diety należy uwzględnić wiek, choroby czy schorzenia, aktywność fizyczną, schematy żywieniowe, upodobania do pewnych potraw, itp. Tempo odchudzania zależy od stopnia nadwagi i czasu jej trwania. 

Odchudzać się należy "z głową"...