Najwięcej witaminy mają…

Najwięcej witaminy mają…

...kto, co, jak? 😉

Słońce zaczyna przygrzewać, ludzie wylegają na ulice… Będzie jeszcze więcej słońca, które poprawia nastrój, ładuje pozytywną energią… a oprócz tego dzięki promieniom słonecznym w naszej skórze wytwarzana jest witamina D. Ważna witamina, o której ludzie często zapominają. Witamina bardzo istotna zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Witaminą D nazywa się trzy związki należące do steroidów, wytwarzające właściwości przeciwkrzywiczne. Są to: cholekalcyferol (witamina D3), ergokalcyferol (witamina D2) i 25-hydroksycholekalcyferol.

Fakt wytwarzania w skórze witaminy D ma zasadnicze znaczenie, ponieważ zapotrzebowanie na nią może być pokryte nawet w 90%. Problemem jest jednak to, że ludzie nie w każdej szerokości geograficznej mają dostateczną ilość światła słonecznego w odpowiednich ilościach, aby ta witamina mogła wytworzyć się. Ponadto wpływ tutaj ma mgła, smog, ilość czasu spędzanego na słońcu, używanie filtrów przeciwsłonecznych, odsłanianie części ciała, itp. Niedobór witaminy D może dotyczyć nawet 50% populacji ludzkiej. (Dariusz Włodarek, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska, Dominika Głąbska. Dietoterapia. PZWL, Warszawa 2015). Długie przebywanie w pomieszczeniach zamkniętych bez możliwości ekspozycji na promieniowanie słoneczne prowadzi do niedoboru tej cennej witaminy. Samo pożywienie nie dostarczy odpowiedniej ilości i konieczna jest suplementacja lub spożywanie produktów wzbogaconych w tę witaminę. Zwłaszcza dotyczy to niemowląt i dzieci.

Witamina D magazynowana jest głównie w mięśniach szkieletowych i tkance tłuszczowej. (przeciętne zapasy zapewniają pokrycie zapotrzebowania organizmu przez okres od kilku do kilkunastu tygodni. 90% witaminy D obecnej w organizmie człowieka ma pochodzenie endogenne – jest ona syntetyzowana w skórze w postaci cholekalcyferolu z 7-dehydrocholesterolu pod wpływem promieni ultrafioletowych UVB o długości fali 280-315 nm. Witamina D z pożywienia ulega wchłonięciu w przewodzie pokarmowym w 50-80%. (Dariusz Włodarek, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska, Dominika Głąbska. Dietoterapia. PZWL, Warszawa 2015). Wchłaniana jest z produktów spożywczych w jelicie cienkim w obecności kwasów żółciowych, kwasów tłuszczowych i triglicerydów, stąd transportowana jest do krwiobiegu. Wydalanie witaminy zachodzi głównie z kałem z udziełem soli żółci . Z moczem wydalane są niewielkie ilości

Metabolizm witaminy D związany jest z układem hormonalnym utrzymującym homeostazę wapniowo-fosforanową. Witamina D w organizmie człowieka uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowo fosforanowej oraz tworzeniu kości i zębów. Jest niezbędna w procesie wchłaniania wapnia i fosforu z jelita cienkiego, reguluje poziom i przemianę wapnia, fosforu i żelaza we krwi oraz wapnia i fosforu w nerkach. Reguluje przemiany energetyczne w organizmie, syntezę białek tkanki łącznej i innych białek uczestniczących w przemianach metabolicznych. Odziaływuje na gruczoły przytarczyczne, mięsnie szkieletowe, układ nerwowy, immunologiczny i endokrynny. (Dariusz Włodarek, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska, Dominika Głąbska. Dietoterapia. PZWL, Warszawa 2015).

Niedobór witaminy D prowadzi do demineralizacji kości, zniekształcenia szkieletu, kruchości kości, odwapnienie, rozmiękczenie, u dzieci niedobór prowadzi do krzywicy (Helena Ciborowska, Anna Rudnicka. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, Warszawa 2018). Oprócz tego prowadzi do ryzyka schorzeń układu krążenia, cukrzycy, chorób zapalnych, chorób autoimmunologicznych, nowotworów (Dariusz Włodarek, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska, Dominika Głąbska. Dietoterapia. PZWL, Warszawa 2015).

Zapotrzebowanie na witaminę D zależy od kilku czynników i jest indywidualne. Niebezpieczne jest przedawkowanie tejże witaminy, może prowadzić do zatrucia organizmu (Helena Ciborowska, Anna Rudnicka. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, Warszawa 2018). W związku z tym do suplementowania witaminy D należy podchodzić rozsądnie. W obecnych czasach można zrobić badanie na zawartość ilość witaminy w organizmie i podjąć odpowiednie kroki w kierunku suplementacji bądź nie.

Największe ilości witaminy D3 występują w tranie. Oprócz tego posiadają ją ryby, zwłaszcza morskie, żółtko jaja, wątroba, nabiał (masło, sery, mleko, twaróg), źródło witaminy D2 to drożdże, grzyby. Liczyć się jednak należy z tym, że w wymienionych produktach (oprócz tranu) występują bardzo małe ilości witaminy D.

Literatura:

Helena Ciborowska, Anna Rudnicka. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, Warszawa 2018

Dariusz Włodarek, Ewa Lange, Lucyna Kozłowska, Dominika Głąbska. Dietoterapia. PZWL, Warszawa 2015