Kolonoskopia... czyli badamy jelita.

„Twoje jelita to wewnętrzny ogród, który jak każdy ogród na świecie wymaga dbałości”.

Dr Vincent Pedre

 

Pięć kluczowych funkcji jelit:

1.     Trawienie pokarmu.

2.     Wchłanianie składników odżywczych.

3.     Utrzymanie bariery odpornościowej przed wpływem ze świata zewnętrznego.

4.     Symbioza z przyjaznymi bakteriami.

5.     Oczyszczanie, w tym usuwanie produktów przemiany materii toksyn z organizmu. (Pedre V., Szczęśliwe jelita, Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2019)

Często zdarza się, że dolegliwości, z którymi idziemy do lekarza nie są wiązane ze stanem naszych jelit. Wydają się pozornie niezależne od nich. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że niemal każda dolegliwość zaczyna się w jelitach: bóle głowy, migreny, alergie, choroby układu odpornościowego, tycie, trądzik, wysypka, infekcje drożdżycowe, zaburzenia hormonalne, zmęczenie, niska odporność, refluks, a także stopień odczuwania bólu. Wszystko to ma związek ze stanem i zdrowiem jelit. (Pedre V.) Kondycja zdrowotna jelit warunkowana jest w zdecydowanej mierze przez styl odżywiania człowieka. Ważne jest, aby pokarm, który spożywamy nie był przetworzony i nie zawierał rafinowanych produktów (a zwłaszcza cukru i białej mąki). Do przyczyn zaburzeń pracy jelit zaliczyć można stres, przyjmowane antybiotyki, przyjmowane leki  oraz  i inne powody. Jeśli jelita są w złej kondycji, wpływa to także na działanie naszego mózgu.

Dla potrzeb obrony immunologicznej w śluzówce jelit odbywa się niebywały ruch. Przeprowadzana jest tu selekcja - kto ma prawo wejść do krwiobiegu, a kto nie ma prawa. Układ trawienny to największy organ w układzie odpornościowym człowieka. Czy kiedykolwiek ktoś to słyszał, od jakiegokolwiek lekarza, z którym miał styczność? Wątpliwa sprawa… A czy ktoś słyszał, że jelita wytwarzają 90 procent hormonu szczęścia – serotoniny? Jak widać - to od stanu jelit zależy w jakim humorze jesteśmy. Układ pokarmowy człowieka posiada własny system nerwowy, nazywany drugim mózgiem.

Jak sprawdzić czy z naszymi jelitami jest wszystko w porządku? Zbadać je.

KOLONOSKOPIA

Cóż to jest kolonoskopia? Jest to badanie pozwalające zbadać jelito grube. Do jelita poprzez odbyt prowadza się przewód zakończony kamerą. Przewód ten ma średnicę grubości palca wskazującego (około 1 cm). Długość tego przewodu dochodzi do dwóch metrów. Podczas badania sprzęt wpuszcza do jelita powietrze, aby rozciągnąć jego ściany i łatwiej dojrzeć ściany jelita oraz ewentualne zmiany. Ilość powietrza zależy od pacjenta, czyli od stopnia oczyszczenia jelita. To co dzieje się w jelicie, od razu widziane jest na monitorze. Podczas badania można pobrać wycinek jelita jeśli istnieje taka konieczność lub wyciąć polipy.

„Kolonoskopię wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub w narkozie. Chociaż nie jest to bolesne badanie, to jednak uważane jest przez pacjentów za bardzo nieprzyjemne. Przed jej wykonaniem pacjent zakłada specjalne ubranie. W trakcie kolonoskopii pacjent leży na boku, a samo badanie trwa do kilkudziesięciu minut. W pierwszej kolejności lekarz ogląda okolice odbytu, aby sprawdzić czy nie ma czasem ropni bądź guzków krwawniczych, następnie smaruje okolice odbytu żelem znieczulającym. Badanie przeprowadzane jest za pomocą palca (per rectum). Może mu towarzyszyć nieprzyjemne uczucie. Gazy lub płyn, które wydostają się z odbytu w trakcie badania, są normalną reakcją organizmu, ponieważ do środka jelita wdmuchiwane jest powietrze, pozwalającej lepiej uwidocznić jego ściany. Pacjenci, którzy gorzej znoszą takie badanie, mogą poprosić o znieczulenie ogólne. Niekiedy zdarza się, że wprowadzenie kolonoskopu do samego końca jelita grubego jest niemożliwe, w takiej sytuacji lekarz może wykonać inne dodatkowe badanie. Pacjent po znieczuleniu miejscowym może wracać do domu, ale przez kilka godzin nie powinien kierować samochodem. Po podanej narkozie badany powinien odpocząć przynajmniej trzy godziny, a w dniu badania nie może w ogóle prowadzić auta. Po kolonoskopii nie należy wstrzymywać gazów. Wiąże się to z szybszym ustąpieniem wzdęcia brzucha i dolegliwości bólowych (źródło: www.medonet.pl).   

Kolonoskopię powinna wykonać każda osoba po przekroczeniu 50. roku życia. Wtedy bowiem wzrasta ryzyko nowotworu. Inne osoby młodsze ze wskazaniami to te, w których rodzinie ktoś choruje lub chorował na nowotwór jelita; ludzie cierpiący na zapalenie jelit, którzy mieli wykrytego polipa, zaobserwowali krew w kale. Zaleca się ją także osobom, które:

- mają niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza,

- mają choroby zapalne jelit

- mają zaparcia,

- mają częste biegunki,

- inne dolegliwości, które lekarz uzna za wskazanie do kolonoskopii.

Konieczne jest odpowiednie przygotowanie do kolonoskopii. Warunkuje to odpowiedni wynik badania i sprawia, że badanie jest krótsze lub w ogóle wykonalne.

- Siedem dni przed kolonoskopią pacjent musi zaprzestać przyjmowania preparatów żelaza. Nie należy spożywać owoców zawierających pestkę oraz pieczywa z ziarnami, musli, siemienia, maku itp. Nie zaleca się również jedzenia buraków czerwonych! Mogą one zafałszować kolor śluzówki jelita. Cukrzycy powinni skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia indywidualnego planu działania.

- Trzy dni przed kolonoskopią należy przejść na dietę płynną, trzeba zrezygnować z pieczywa, mięsa czy ziemniaków. Odżywiamy się więc jak niemowlęta kaszką i zupami bez dodatków.

- Na dzień przed badaniem należy wziąć sobie urlop w pracy. Lekarz dający skierowanie na badanie przepisze nam specjalny lek przeczyszczający, który w zaleconych dawkach należy stosować przez cały dzień. Po zażyciu środka zaleca się przebywanie w bliskiej odległości od toalety. Oprócz tego zaleca się picie dużej ilości płynów, około 3 litrów na dobę.

- W dniu kolonoskopii należy powstrzymać się od jedzenia (należy być na czczo). Dozwolone jest picie niegazowanej wody. 

Po przeprowadzonej kolonoskopii pacjent powinien skorzystać z toalety, gdzie po przybraniu pozycji jak do oddawania stolca, ułatwione będzie wydostanie się powietrza z jelita na zewnątrz. Zdarza się, że po kolonoskopii utrzymują się wzdęcia. Wówczas podawane są środki rozkurczowe, np. No-Spa lub Espumisan. Natomiast, gdy leki nie dają żadnego efektu, u pacjenta zakładana jest cienka gumowa rurka, która rozwiera zwieracze odbytu. 

Wzdęcia mogą utrzymywać się przez kilka godzin po badaniu. Może boleć także lewe ramię.

Osoby mające problemy kardiologiczne powinny o tym poinformować lekarza kierującego i wykonującego kolonoskopię.

1.     Junger A., Dieta oczyszczająca jelit, MT Biznes, Warszawa 2015

2.     Pedre V., Szczęśliwe jelita, Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2019

3.     Vollmer, J.B., Zdrowe jelita zdrowe życie, Vital, Białystok, 2017

4.     Cabot, S., Zdrowe jelita to zdrowe ciało, Wydawnictwo MADA, Warszawa 2015

5.     Masley, S., Zdrowy mózg, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2019

6.     www.medonet.pl