Kamishibai - Papierowy Teatr

Wtorek – Edukacja i Wychowanie

Kamishibai

fot. Internet 

Dzisiaj chcę wspomnieć o kamishibai. To wywodzący się z Japonii teatr ilustracji (kami – papier, shibai – sztuka). Sztuka ta pojawiła się na początku XX wieku. W latach 50. przeżywała swój rozkwit. W całej Japonii wędrowni opowiadacze przemierzali szlaki i opowiadali widzom przy użyciu teatrzyku Kamishibai. W latach 60. Kamishibai staje się mniej popularny a to za sprawą wszechogarniającej telewizji i prasy. Nowe wyparło stare. Teatrzyk jednak „powraca” do Japonii i nie tylko, bowiem na Zachodzie staje się coraz bardziej popularny od lat 70. XX wieku a to za sprawą Edith Montelle. Obecnie na Zachodzie jest często używany w instytucjach oswiatowych i nie tylko.

A teraz o moich doświadczeniach z teatrzykiem. Zainwestowałam. Kupiłam. Wypróbowałam w domu i w szkole. Jestem zadowolona. 
U mego syna w grupie  (szkoła) prowadziłam zajęcia z użyciem teatrzyku Kamishibai. Jest to metoda dydaktyczna coraz bardziej popularna także w polskich szkołach i przedszkolach. Umożliwia swobodną interakcję ze słuchaczami, widzami. Jest doskonałą alternatywą dla telewizji i komputerów, które opanowały obecnie przestrzeń domową i towarzyską.

Jest to sposób, technika opowiadania historii z wykorzystaniem plansz papierowych. Na owych planszach znajdują się ilustracje do opowiadanej bajki, baśni czy innej historii. Papierowe plansze umieszczane są w drewnianym parawanie zwanym butai (jap. scena) na wysokości oczu widzów (co jest bardzo ważne). Wraz z przebiegiem opowieści plansze są zmieniane. Kolejny fragment bajki to kolejna ilustracja. Podczas opowieści może być użyta oprawa muzyczna, można rozmawiać z widzami nawiązując w ten sposób z nimi relację. Używanie mikrofonów czy naświetlenia także staje się coraz bardziej popularne… Opowiadać z użyciem teatrzyku kamishibai można nie tylko dzieciom, ale także dorosłym. Ostatnio czytałam o robieniu wykładów studentom przy użyciu tej techniki (i owy wykładowca był usatysfakcjonowany).

Jakie są korzyści ze stosowania tej metody? Korzyści jest wiele… począwszy od budowania wiary w siebie, trenowania głosu poprzez wspomaganie nauki czytania, pisania i opowiadania a skończywszy na budowaniu relacji między widzami a „opowiadaczem”. Kamishibai jest atrakcyjną alternatywą dla monotonnych zajęć czy telewizji. Historie opowiadane bawią i uczą. Użycie tego teatrzyku podczas zajęć dydaktycznych w szkołach czy podczas zajęć swobodnych w innych instytucjach pomaga w  procesie nauki czytania i pisania. Inspiruje do opowiadania, wyciągania wniosków czy układania kolejności wydarzeń. Rozwija wyobraźnię, bowiem widzowie mogą sami wymyślać opowieści i opowiedzieć je innym. Poszerza zasób słownictwa i zapoznaje z literaturą. Kamishibai wycisza, relaksuje, jest pomocny w nawiązaniu więzi i dobrych relacji w grupie. Buduje wiarę w siebie poprzez publiczne wypowiadanie się przed całą grupą. Uczy spostrzegawczości. Oprócz tego przy okazji teatrzyku można zorganizować ciekawe zajęcia plastyczne (na odpowiednim papierze, który potem dzieci mogą wkładać do butai i samodzielnie opowiadać swoją historię). Kamishibai rozwija także nauczyciela czy innego „opowiadacza”. 

Kamishiabi może być używane wszędzie. Jego małe rozmiary sprawiają, że jest poręczny i szybki w obsłudze. Pakuje się go w torbę i wędruje po świecie niosąc opowieści pod pachą. Widuje się go w szkołach, przedszkolach, szpitalach, świetlicach czy bibliotekach. Można również używać Kamishibai w domach. Na zdjęciach zobaczycie jak u mnie dzieci bawią się w teatr. Wzrasta motywacja uczenia się i doskonalenia czytania. Starsze dziecko czyta młodszemu. Nie ogląda się non stop telewizji, bo przecież wiele badań naukowych donosi, że telewizja i komputer źle wpływają na rozwój dziecka. Dlatego warto zastanowić się nad podobnym rozwiązaniem. 

Warto podkreślić, że należy spodziewać się spektakularnych efektów u dzieci po jednych czy kilku zajęciach z teatrzykiem kamishibai. Nikt nie osiągnie wszystkich korzyści z takich zajęć jeśli przeprowadzi je raz na kilka miesięcy. Relacje czy więzi rozwijają się przez długi czas, to jest proces. Jest to uzależnione także od temperamentu grupy, zainteresowań, itd.

Międzynarodowe Stowarzyszenie Kamishibai IKAJA z siedzibą w Tokio zajmuje się propagowaniem Kamishibai. W Polsce są członkowie, którzy reprezentują IKAJA i w porozumieniu z organizacją „uczą” na kursach i warsztatach jak korzystać z tej metody pracy i zabawy.

Bardzo polecam teatrzyk obrazkowy Kamihibai. Pomimo tego, (a może przez to), że otoczeni jesteśmy komputerami, telewizorami, smartfonami, a dookoła nas panuje chaos, hałas i wieczna gonitwa. Potrzebujemy wyciszenia i powrotu do korzeni czyli do ciszy, spokoju i skupienia…

A tu krótki film odnoście Kamishibai.